In het kort
De Omnibusrichtlijn (EU) 2019/2161 voegde via artikel 2 een nieuw artikel 6 bis toe aan de Richtlijn prijsaanduiding 98/6/EG. In Nederland moet bij elke aankondiging van een prijsvermindering aan consumenten de laagste prijs die door de handelaar is toegepast tijdens een periode die niet korter is dan 30 dagen voor de toepassing van de prijsvermindering worden aangegeven. Het Shopify-veld compare_at_price voldoet op zichzelf niet aan die definitie van «vorige prijs» en is niet genoeg om aan de wettelijke verplichting te voldoen.
Het wettelijk kader in Nederland
De toepasselijke regel komt uit artikel 6 bis van de Richtlijn prijsaanduiding 98/6/EG, dat is ingevoegd door de Omnibusrichtlijn (EU) 2019/2161. De tekst is helder: «Bij aankondigingen van prijsverminderingen wordt de vorige prijs aangegeven die door de handelaar is toegepast gedurende een bepaalde periode voorafgaand aan de toepassing van de prijsvermindering.» En de vorige prijs wordt gedefinieerd als «de laagste prijs die door de handelaar is toegepast tijdens een periode die niet korter is dan 30 dagen voor de toepassing van de prijsvermindering».
Nederland heeft de richtlijn omgezet via de Implementatiewet richtlijn modernisering consumentenbescherming, waarmee Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, de Wet handhaving consumentenbescherming en de Prijzenwet zijn gewijzigd. De prijsverminderingsregel zelf is opgenomen in het gewijzigde Besluit prijsaanduiding producten, dat op 1 januari 2023 in werking is getreden. De regel van de vorige prijs is daarmee geldend recht voor elke handelaar die prijsverminderingen aan consumenten in Nederland aankondigt. De verplichting geldt ongeacht de plaats van vestiging van de handelaar: een Amerikaanse Shopify-winkel die aan consumenten in Nederland verkoopt en levert, valt onder dezelfde regels als een Nederlandse winkel.
Wat de verplichting in werking stelt
De Europese Commissie heeft in haar interpretatieve mededeling 2021/C 526/02 verduidelijkt dat de verplichting in werking treedt bij elke vorm van aankondiging van een prijsvermindering, waaronder:
- Kortingspercentages («-20%», «-50%»)
- Bedragen in euro («10 EUR korting»)
- Doorgestreepte prijzen naast de verlaagde prijs (100 EUR doorgestreept naast 50 EUR)
- Algemene aanprijzingen zoals «Uitverkoop», «Black Friday» of «-20% op alles»
- Promotietechnieken van het type «Vandaag geen btw»
Voor Shopify-handelaren is de conclusie ondubbelzinnig: elke doorgestreepte prijs die je Shopify-thema toont, is een aankondiging van een prijsvermindering in de zin van artikel 6 bis, ook al genereert het thema die automatisch uit het compare-at-price-veld.
Waarom compare_at_price niet genoeg is
Shopify beschikt over een veld compare_at_price dat thema’s als doorgestreepte prijs tonen. Het lijkt een ingebouwde Omnibus-oplossing. Dat is het niet.
Het compare-at-price-veld is een vrij veld waarin de handelaar elke waarde kan invoeren: de door de fabrikant aanbevolen verkoopprijs (adviesprijs), de introductieprijs van het product, of een cijfer dat is gekozen om visueel effect. Geen van die waarden komt overeen met de wettelijke definitie van de vorige prijs, die de laagste prijs vereist die de handelaar daadwerkelijk heeft toegepast tijdens de 30 dagen voorafgaand aan de prijsvermindering.
Zodra het compare-at-price-veld en de werkelijke vorige prijs over 30 dagen uit elkaar lopen, overtreedt de handelaar de regel. In een typische Shopify-winkel ontstaat die afwijking al na enkele maanden van normale handelsactiviteit, omdat elke tijdelijke promotie de werkelijke prijs verlaagt zonder dat het compare-at-price-veld wordt bijgewerkt.
Wie houdt in Nederland toezicht op de naleving
In Nederland houdt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) toezicht op de naleving van de prijsverminderingsregel en handhaaft zij overtredingen. De ACM controleert sinds 1 januari 2023, de datum waarop het gewijzigde Besluit prijsaanduiding producten in werking trad, actief op misleidende «van/voor»-prijzen en nepkortingen.
De sancties bij overtredingen van het consumentenrecht moeten volgens de richtlijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. De ACM kan boetes opleggen die kunnen oplopen tot 900.000 EUR of 1% van de jaaromzet. Bovendien geldt voor grensoverschrijdende inbreuken die onder Verordening (EU) 2017/2394 inzake samenwerking op het gebied van consumentenbescherming vallen, dat de maximale boete ten minste 4% van de jaaromzet van de handelaar in de betrokken lidstaten moet kunnen bedragen, of ten minste 2 miljoen EUR wanneer geen informatie over die jaaromzet beschikbaar is. Die regel staat in de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, niet in de prijsaanduidingsrichtlijn 98/6/EG. Een onjuiste vorige prijs valt er alleen onder als de toezichthouder die aanpakt als misleidende handelspraktijk.
Uitverkoop en Black Friday onder Omnibus
De regel van de vorige prijs geldt voor uitverkoop en Black Friday net zo goed als voor elke andere aankondiging van een prijsvermindering. Er bestaat geen uitzondering voor uitverkoopperiodes.
In de praktijk is de meest voorkomende valkuil het verhogen van de prijs in de weken ervoor om de korting daarna te overdrijven. Omdat de vorige prijs de laagste prijs van de voorafgaande 30 dagen is, heeft dat opblazen geen juridisch effect: de referentie die je moet tonen, blijft de laagste prijs die je tijdens die 30 dagen daadwerkelijk hebt toegepast. Als de Black Friday-campagne begint op de vierde vrijdag van november, reikt het venster van 30 dagen terug tot eind oktober.
Voor progressieve prijsverminderingen, waarbij de korting van de ene fase naar de andere oploopt, staat artikel 6 bis, lid 5, toe dat als referentie de prijs zonder prijsvermindering wordt aangehouden zoals die gold voorafgaand aan de toepassing van de eerste prijsvermindering. De referentie wordt niet bij elke fase opnieuw vastgesteld.
Wat Shopify-handelaren in Nederland moeten doen
- Stop met het gebruiken van
compare_at_priceals wettelijke referentieprijs. Het veld blijft intern nuttig, maar mag niet zijn wat de consument als vorige prijs te zien krijgt. - Registreer elke prijswijziging van elk product, dagelijks. Hetzij intern (database, dagelijkse geplande taak, integratie met het thema), hetzij via een speciale Shopify-app zoals Complimus.
- Toon de laagste prijs uit de 30 dagen vóór de korting naast de verkoopprijs, duidelijk en leesbaar. Een voetnoot volstaat niet.
- Voor winkels met meerdere markten (Shopify Markets): volg elke markt afzonderlijk. Het venster van 30 dagen voor Nederland staat los van dat voor Duitsland of Frankrijk.
- Bewaar de prijsgeschiedenis gedurende ten minste 3 jaar zodat je de naleving kunt aantonen als de ACM daarom vraagt.
Veelgestelde vragen
Geldt de regel voor winkels buiten Nederland die aan Nederlandse consumenten verkopen?
Mag ik de door de fabrikant aanbevolen verkoopprijs (adviesprijs) naast de laagste prijs van 30 dagen tonen?
Hoelang moet ik de prijsgeschiedenis bewaren?
Zijn officiële uitverkoopperiodes vrijgesteld van de Omnibusrichtlijn?
Wat geldt er voor goederen die snel bederven of een beperkte houdbaarheid hebben?
